BEZPIECZEŃSTWO

SECURITY, SAFETY

(#) Biała Księga Bezpieczeństwa Narodowego RP (2013)¹:

Bezpieczeństwo – teoria i praktyka zapewniania możliwości przetrwania (egzystencji) i realizacji własnych interesów przez dany podmiot, w szczególności poprzez wykorzystywanie szans (okoliczności sprzyjających), podejmowanie wyzwań, redukowanie ryzyk oraz przeciwdziałanie (zapobieganie i przeciwstawianie się) wszelkiego rodzaju zagrożeniom dla podmiotu i jego interesów. Współczesne bezpieczeństwo ma charakter zintegrowany (kompleksowy, wielowymiarowy), w którym – w zależności od przyjętego kryterium – można wyróżnić różne jego rodzaje, dziedziny, sektory, działy i obszary: 

1. w zależności od rodzaju podmiotu można wyróżnić bezpieczeństwo indywidualne (personalne), grupowe, narodowe (w tym państwowe i terytorialne: wojewódzkie, powiatowe, gminne), międzynarodowe (regionalne i globalne), w tym

międzypaństwowe (sojusznicze, koalicyjne) i transnarodowe;

2. w zależności od przedmiotu (treści) bezpieczeństwa możemy w zasadzie wyróżnić tyle jego rodzajów, dziedzin, sektorów działów, obszarów itd., ile jest możliwych sfer aktywności danego podmiotu (w każdej sferze aktywności występują jakieś elementy bezpieczeństwa):

i. W ramach zintegrowanego bezpieczeństwa narodowego Polski (bezpieczeństwa państwa) można wyróżnić dwa jego konstytucyjne obszary: bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne, oraz cztery podstawowe dziedziny: obronność (obrona narodowa, czyli bezpieczeństwo militarne), ochrona (bezpieczeństwo cywilne, niemilitarne) oraz bezpieczeństwo społeczne i bezpieczeństwo gospodarcze (w istocie można też mówić o bezpieczeństwie społeczno--gospodarczym, a w tym o społecznym i gospodarczym wsparciu bezpieczeństwa); ii. Z kolei w ramach tych dziedzin można wyodrębnić – zgodnie z przyjętą w Polsce strukturą działalności państwowej obejmującą szereg działów administracji publicznej – sektory bezpieczeństwa narodowego, takie jak: dyplomacja na rzecz bezpieczeństwa, wojskowość, wywiad i kontrwywiad, bezpieczeństwo publiczne, ratownictwo, bezpieczeństwo społeczne (w tym np. ochrona dziedzictwa, edukacja na rzecz bezpieczeństwa, media w systemie bezpieczeństwa), bezpieczeństwo gospodarcze (w tym np. energetyczne, finansowe, infrastrukturalne); iii. Z istoty bezpieczeństwa zintegrowanego wynika także występowanie transsektorowych/transdziałowych obszarów bezpieczeństwa, jak np. cyberbezpieczeństwo. (s. 247)

Kostecki Wojciech (2012) Strach i potęga²: 

…bezpieczeństwo stało się powszechnym, złożonym systemem politycznych, ekonomicznych i społecznych oddziaływań…

We współczesnym ujęciu słownikowym „bezpieczeństwo” odnosi się do: 1) stanu (stosunków społecznych) – wolności od niebezpieczeństwa, zagrożeń, krzywdy; pewności (stabilności);

2. poczucia (tego stanu przez podmioty społeczne) – wolności od strachu, troski, obaw, wątpliwości; uzasadnionego zaufania;
3. środków (do osiągnięcia tego stanu) – czegoś co daje pewność; co zabezpiecza, zapewnia bezpieczeństwo; zabezpieczenia; obrony. (s.s. 13, 19)

Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego (2008) AON³: Bezpieczeństwo– stan, który daje poczucie pewności, i gwarancje jego zachowania oraz szansę na doskonalenie. Jedna z podstawowych potrzeb człowieka. Jest to sytuacja odznaczająca się brakiem ryzyka utraty czegoś co człowiek szczególnie ceni, na przykład: zdrowia, pracy, szacunku, uczuć, dóbr materialnych. 

Wyróżnia się m. in. bezpieczeństwo globalne regionalne, narodowe; bezpieczeństwo militarne, ekonomiczne, polityczne, publiczne, wewnętrzne, społeczne; bezpieczeństwo fizyczne, psychiczne, socjalne; bezpieczeństwo strukturalne i personalne.

Zięba Ryszard, Zając Justyna (2010) Budowa zintegrowanego systemu bezpieczeństwa narodowego Polski⁴ 

Termin bezpieczeństwo pochodzi od łacińskiego słowa sine cura = securitas (bez pieczy). W potocznym rozumieniu bezpieczeństwo jest ujmowane negatywnie, jako brak zagrożeń, zaś w definicjach słownikowych zazwyczaj występuje ujęcie pozytywne utożsamiające bezpieczeństwo z pewnością, jako stanem przeciwstawnym zagrożeniom. Oznacza to, że termin ten można rozumieć jako synonim braku zagrożeń, ochronę przed zagrożeniami a także jako pewność, będącą wynikiem niewystępowania zagrożeń i/lub skutecznych działań w celu zapobiegania nim lub ich usunięcia.

Bezpieczeństwo jest potrzebą podmiotową, to znaczy, że może dotyczyć różnego rodzaju podmiotów, od jednostek poczynając, po wielkie grupy społeczne, włączając w to struktury organizacyjne (instytucje) reprezentujące pojedynczych ludzi i różne grupy społeczne (państwa, narody, system międzynarodowy). Bezpieczeństwo jest potrzebą egzystencjalną, czyli związaną z istnieniem danego podmiotu. Potrzeba ta ma charakter złożony i obejmuje zaspokojenie takich potrzeb szczegółowych, jak:

trwanie (przetrwanie/samozachowanie), całość, tożsamość (identyczność), niezależność, spokój, posiadanie oraz pewność funkcjonowania i rozwoju. W najogólniejszym znaczeniu bezpieczeństwo można więc określić jako pewność istnienia, posiadania oraz funkcjonowania i rozwoju podmiotu. Pewność jest wynikiem nie tylko braku zagrożeń (ich niewystępowania lub eliminowania), ale powstaje także wskutek kreatywnej działalności danego podmiotu i jest zmienna w czasie, czyli ma naturę procesu społecznego. W tradycyjnym ujęciu bezpieczeństwo jest rozpatrywane w kontekście zagrożeń i jest kojarzone ze stosowaniem siły i przymusu. Jednakże współcześnie zmienia się spojrzenie na charakter i rodzaje siły i przymusu oraz następuje ewolucja pojmowania bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo to pojęcie różnorodnie definiowane w nauce. Duże znaczenie dla formułowania jego definicji mają poglądy autora, zwłaszcza to czy mieszczą się one w nurcie realizmu/neorealizmu, liberalizmu/neoliberalizmu, globalizmu czy konstruktywizmu – głównych podejść teoretycznych w nauce o stosunkach międzynarodowych. Poglądy te wywierają wpływ na pojmowanie wyzwań i zagrożeń dla bezpieczeństwa, jak również na uwzględnianie różnych podmiotów – państw i uczestników pozapaństwowych. Tradycyjne podejście – realistyczne koncentrowało się na bezpieczeństwie państwa oraz akcentowało czynnik militarny i zwracało uwagę jedynie na brak tego rodzaju zagrożeń i działania nakierowane na ich eliminowanie. …

W wyniku dynamicznych zmian zachodzących w świecie istota bezpieczeństwa państwa uległa jednak przeobrażeniu. Do najważniejszych czynników, które miały wpływ na tę zmianę należy zaliczyć: rewolucję naukowo-techniczną, delegalizację wojny napastniczej i międzynarodową kontrole zbrojeń, wzrost roli i znaczenia podmiotów pozarządowych, oraz wzrost współzależności międzynarodowych. Zgodnie z teorią liberalizmu politycznego bezpieczeństwo to pojęcie odnoszące się nie tylko do państw, ale przede wszystkim do aktorów pozapaństwowych, mieszczące w sobie aspekty polityczne, ekonomiczne, społeczne, kulturowe, ideologiczne, ekologiczne, informacyjne, ludzkie.

ⁱ 

___________________________________

1. - Biała Księga Bezpieczeństwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej (2013), BBN, http://www.spbn.gov.pl/ftp/dokumenty/Biala_Ksiega_inter_mm.pdf, (2016.04.20).
2. - Kostecki Wojciech (2012) Strach i potęga. Bezpieczeństwo międzynarodowe w XXI wieku, Poltext, Warszawa 2012, ISBN 978-83-7561-135-9 .
3. - Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego (2008), Red. naukowa: Kaczmarek J., prof. Łepkowski W., Zdrodowski B, Akademia Obrony Narodowej, Warszawa 2008, http://mkuliczkowski.pl/static/pdf/slownik.pdf, (2017.02.14).
4. - Zięba Ryszard, Zając Justyna (2010) Budowa zintegrowanego systemu bezpieczeństwa narodowego Polski, Ekspertyza wykonana dla Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, w ramach prac prowadzonych przez Radę Ministrów nad Strategią

Rozwoju Kraju na lata 2011–2020,  http://www.pl.ism.uw.edu.pl/wpcontent/uploads/2013/02/zieba-zajac-

budowa_zintegrowanego_systemu_bezpieczenstwa_narodowego_polski_ekspertyza _2010.pdf, (2017.10.13)

społeczność

społeczeństwo

populacja

Wielki słownik ortograficzny PWN

popula•cja -cji, -cję; -cji

Słownik języka polskiego PWN

populacja

1. «ogół ludzi żyjących na tym samym obszarze i w tym samym czasie»

2. «grupa krzyżujących się ze sobą osobników jednego gatunku żyjących na określonym obszarze i izolowanych rozrodczo od innych grup tego gatunku»

• populacyjny

populacja gwiazd

1. «grupa gwiazd o jednakowym składzie chemicznym i zbliżonym wieku»

natura

natura Słownik języka polskiego PWN

1. «przyroda, zachodzące w niej zjawiska i procesy»

2. «stan pierwotny przyrody, niezmieniony przez kulturę i cywilizację»

3. «przyroda jako siła kształtująca organizmy żywe, zwłaszcza ludzi»

4. «cechy wrodzone i usposobienie człowieka; też: człowiek o określonym usposobieniu»

5. «zespół cech charakterystycznych dla określonych zjawisk, przedmiotów itp.»

6. daw. «produkty, towary, przedmioty użytkowe, zwykle jako środek płatniczy»

in natura «w naturze (nie pieniędzmi)»

martwa natura «kompozycja malarska przedstawiająca drobne przedmioty, owoce, zabite zwierzęta itp.»

Zobacz więcej wyników wyszukiwania w SJP

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

naród

naród   Encyklopedia PWN

zbiorowość ludzi wyróżniająca się wspólną świadomością narodową, czyli poczuciem przynależności do wspólnoty definiowanej aktualnie jako naród.

homeostaza

homeostaza      Słownik języka polskiego PWN

1. «zdolność organizmu do utrzymania względnie stałego poziomu czynników wewnętrznych pomimo zmian w otoczeniu»

2. «tendencja układów biologicznych do opierania się zmianom środowiska i trwania w stanie równowagi»

3. «stan równowagi, zwłaszcza takiej, którą cechuje samoregulacja»

• homeostatyczny • homeostatycznie

homeostaza     Encyklopedia PWN

[gr. hómoios ‘równy’, ‘jednakowy’, stásis ‘stałość’, ‘stateczność’],

fizjol.:

homeostaza ekosystemu,

ekol. zdolność układów ekol. do regulacji procesów wewn., w wyniku której układ jako całość zachowuje równowagę.

ciekawość,

biol. hipotetyczny popęd narastający pod wpływem bodźców środowiskowych, gdy osobnik napotyka coś nowego (tzw. nowizna), czego nie rozpoznaje;

ekosystem

dobrostan

dobrostan  (Encyklopedia PWN) 

psychol. subiektywnie postrzegane przez osobę poczucie szczęścia, pomyślności, zadowolenie ze stanu życia;

człowiek

człowiek                  Słownik języka polskiego PWN

biały człowiek «człowiek o białej skórze, w odróżnieniu np. od człowieka czarnoskórego lub o skórze żółtej»

człowiek I

1. «istota żywa wyróżniająca się najwyższym stopniem rozwoju psychiki i życia społecznego»
2. «reprezentant najlepszych cech ludzkich»
3. «osoba dorosła»
4. pot. «pracownik fizyczny»

człowiek, Homo sapiens,            Encyklopedia PWN

istota żywa wyróżniająca się wśród innych najwyższym rozwojem psychiki i życia społecznego, jedyna posiadająca kulturę i zdolna do jej tworzenia, pod względem biologicznym gatunek człowiekowatych (Homo sapiens) żyjący od schyłku plejstocenu;

cywilizacja

cywilizacja  Słownik języka polskiego PWN

1. «stan rozwoju społeczeństwa w danym okresie historycznym, uwarunkowany stopniem opanowania przyrody przez człowieka»

2. «ogół dóbr materialnych, środków i umiejętności osiągnięty przez określone społeczeństwo w danej epoce historycznej»

• cywilizacyjny

cywilizacja łacińska «cywilizacja oparta na starożytnej kulturze rzymskiej»

Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego

cywilizacja

INDEKS HASEŁ

B: bezpieczeństwo; C: cywilizacja, człowiek;          D: dobrostan;        E: ekosystem;        H: homeostaza;          N: naród, natura;            P:  populacja;       S: społeczeństwo, społeczność;      

KONTAKT

mail@kazimierz-sikorski-poland.com

Człowiek i Natura XXI

Kim, czym jesteśmy? Fakty i mity 1950-2024

Autobiograficzne refleksje o bezpieczeństwie, trwałym rozwoju i jakości życia człowieka 

- o dobrostanie, uważności, sprawczości jednostki i ekologii.

     Tytułowe słowa CZŁOWIEK i NATURA mają wiele znaczeń. Na tym tle dochodzi do nieporozumień, sporów i debat akademickich, a nawet rozbieżności prawa narodowego i  międzynarodowego co stwarza mniej, bardziej lub całkiem  nieuświadomione  ryzyko i zagrożenia. 
      Warto wiedzieć jak te i inne słowa mogą rozumieć ludzie różnych narodowości i kultur, a nawet rodacy w różnych czasach, sytuacjach, obszarach przedmiotowych...     
     Bezkrytyczne odbieranie przekazu na podstawie własnego zasobu słów i sposobu ich rozumienia,    bez znajomości kodu kulturowego autora oraz realiów czasu i miejsca publikacji może prowadzić do  błędnej interpretacji treści/ intencji/ przesłania i negatywnych skutków,  zwłaszcza w przypadku dosłownego "automatycznego"  tłumaczenia publikacji obcojęzycznych. Gwałtownie wzrastająca dostępność  oraz powszechne wykorzystywanie Internetu i środków masowego przekazu w komunikacji społecznej potęgują zagrożenia informacyjne.

KONTAKT

mail@kazimierz-sikorski-poland.com

Knowledge, partnership and cooperation are the foundations of security, sustainable development and quality of life.

Wiedza, partnerstwo i współdziałanie to fundamenty bezpieczeństwa, trwałego rozwoju i jakości życia .

Знания, партнерство и сотрудничество это фундамент безопасности, устойчивого развития и качества жизни.

Strona została stworzona przy wykorzystaniu kreatora stron www WebWave